Şeffaflık
lowbrowse'da yapay zekâyı nasıl kullanıyoruz?
Evet, yapay zekâ kullanıyoruz, tıpkı yazım denetleyicisi, hesap makinesi ve başka araçlar kullandığımız gibi. Yapay zekâ da bir araç. Çok güçlü bir araç, ama sonuçta bir araç. Bazı işlerde çok iyi, bazılarında ise çok daha zayıf. Biz onu iyi olduğu işlerde kullanıyor, iyi olmadığı işlerden uzak tutuyoruz.
Örneğin yapay zekâ, yapılandırılmış bilgilerden taslak metin hazırlamakta çok başarılı. Bu yüzden birincil kaynaklara, veri tabanlarına ve resmî haber ajanslarına bağlanmaya büyük yatırım yapıyoruz. Bir olayı ve onunla ilgili bilgileri sağlam biçimde kayıt altına aldıktan sonra, haber, uyarı ve politika kartlarımızın taslağını yapay zekâya bırakıyoruz.
Bu kartlardan herhangi birini görmeden önce, bir insan her kartı kaynaklarıyla karşılaştırıyor ve onaylıyor. Insight kartları ise farklı. Onları baştan sona lowbrowse dışından kişiler yazıyor ve yazar izin verirse yapay zekâ bu kartları diğer dillerimize çeviriyor.
Bir haber kartı nasıl hazırlanıyor?
Her haber kartı, içeriğini lisansladığımız resmî bir haber ajansından gelen bir haberle başlıyor. İnternet sitelerinden içerik kazımıyoruz, başka yayın kuruluşlarının içeriklerini de yeniden paketlemiyoruz. Üzerinde çalıştığımız her şey, sana ulaşmadan önce profesyonel bir haber merkezinden geçmiş oluyor.
Yapay zekâ araçları bir önceki günün haberlerini çekiyor ve aynı olayı anlatan haberleri bir araya getiriyor. Ardından orijinal haberlerdeki bilgiler ayıklanıp doğrulanıyor ve yapay zekâ haber kartını sade ve sakin bir dille yazıyor. Abartılı ya da yönlendirici ifadeleri ve görüş bildiren kısımları çıkarıyor, birincil kaynaklardan bağlam ekliyor ve metni lowbrowse üslubuna uyarlıyor. Bir sonraki adıma geçmeden önce bir program, karttaki her alıntının orijinal haberde kelimesi kelimesine geçip geçmediğini kontrol ediyor. Sonra bir insan kartı okuyor, gerekiyorsa ifadeleri düzeltiyor ve kartın bültene girip girmeyeceğine karar veriyor.
Uyarı ve politika kartları
Uyarı (Alert) ve politika (Policy) kartları haber ajanslarından gelen haberlere hiç dayanmıyor. Bunlar resmî uyarı verileri ya da meclis belgeleri gibi birincil kaynaklardan oluşturuluyor ve yapay zekâ bu malzemeyi bir karta dönüştürüyor. Ardından bir insan her bilgiyi geldiği kaynakla karşılaştırıyor ve kartı ancak her şey tuttuğunda onaylıyor.
Insight kartları
Insight kartlarını tamamen insanlar yazıyor ve analiz ediyor. Yapay zekânın buradaki tek işi çeviriye yardım etmek. Böylece aynı kart diğer dillerimizde de yayımlanabiliyor.
İnsanlar nerede devreye giriyor?
Bir insan onaylamadan hiçbir şey yayımlanmıyor. Bültene hangi haberlerin gireceğine bu kişi karar veriyor, taslağın yanlış ifade ettiği yerleri düzeltiyor ve her kartı tek tek onaylıyor. Karttaki her bilgi, dayandığı kaynağa birebir alıntıyla birlikte bağlanıyor, böylece kendin kontrol edebiliyorsun. Bir yanlışımız olduğunu düşünürsen, her kartta bir itiraz düğmesi var.
"Yapay zekâ özeti değil" derken neyi kastediyoruz?
Pek çok uygulama artık haberlerin yapay zekâ özetini sunuyor. Bu genellikle bir dil modelinin birkaç haberi okuyup, kimsenin satır satır kontrol etmediği bir özet yazması anlamına geliyor. Biz böyle özetler yayımlamıyoruz. Her lowbrowse kartı, kaynağı ve alıntısıyla doğrulanmış bilgilere dayanıyor ve yayımlanmadan önce bir insan tarafından onaylanıyor.
Bunu sana neden anlatıyoruz?
Birçok insan, büyük ölçüde makinelerin yazdığı haberlerden rahatsız oluyor. Digital News Report 2025'te Almanya'daki katılımcıların %54'ü, ağırlıklı olarak yapay zekâ ile üretilen haberlerden biraz ya da çok rahatsız olduğunu söyledi 1. Alman Basın Konseyi (Deutscher Presserat) de 2024'te basın etik kurallarına (Pressekodex) yapay zekâyla ilgili kurallar ekledi 2. Okuduğun içerikte yapay zekânın nerede rol oynadığını görebilmen gerektiğini düşünüyoruz. Bu yüzden her kart türü için nasıl çalıştığımızı burada anlatıyoruz.
Kaynaklar
- Reuters Institute, Digital News Report 2025, Almanya sonuçları, MVFP'nin 30 Haziran 2025 tarihli aktarımıyla
- Deutscher Presserat (Alman Basın Konseyi), Pressekodex